4(4)

Belangrijk is de aandacht die geschonken wordt aan INFORMATIE en VORMING van de geïnteresseerden.

Regelmatig worden lezingen, studiedagen en studiereizen georganiseerd. Op 4 en 5 april j. l. nam de VVIA het initiatief tot organisatie
van de Eerste Vlaams-Nederlandse Ontmoetingsdagen voor Industriële Archeologie, waarvan op dit ogenblik reeds de zekerheid verkregen is dat
deze in de toekomst alternerend jaarlijks in Nederland en België zullen
plaats vinden. In 1980 werd een studiereis naar Londen ingericht, en tijdens de maand juli 1981 naar Zuid-Engeland (in samenwerking met het
Department of Adult Education van de Universiteit van Southampton) ; op
31 oktober en 1 november e. k. wordt een bezoek aan Noord-Frankrijk
gepland. Regelmatig worden stadswandelingen georganiseerd in gemeenten als Gent, Aalst, Ronse, Ninove, Izegem, Antwerpen, enz..., die
in de loop van volgend jaar hun neerslag zullen vinden in een aantal geïllustreerde wandelgidsen.

In de schoot van de VVIA werkt thans reeds een permanente
stuurgroep Vorming, die zich niet alleen bezig houdt met de mogelijkheden om industriële archeologie aan te wenden in de schoolpraktijk (niet
alleen in de lessen geschiedenis, maar bv. eveneens in de lessen wetenschappen, talen, e. d. m.), doch tevens belast is met de organisatie van
allerhande vormende aktiviteiten. Tijdens het seizoen 1980-81 werden
in alle gewesten van Vlaanderen ééndaagse vormingsdagen ingericht,
en thans accentueert men zich op voorlichtingsavonden i. s. m. historische en andere sociokulturele verenigingen - alhoewel de respons van
bv. ingenieurs-verenigingen nog zeer klein is.

Op 15 oktober e.k. zal, in de Studio van het Centraal Station te
Brussel eveneens een studie- en informatiedag georganiseerd worden
voor beleidsverantwoordelijken (o.m. politici) en verantwoordelijken uit
de sociale, kulturele, ekonomische, industriële sektoren. Inleider op deze
studiedag is Dr. Neil Cossons, dir. van het Ironbridge Gorge Museum ; naderhand wordt de aanwezigen een status questionis van de industriële
archeologie in Vlaanderen aangeboden, en volgt een paneelgesprek
m.b.t. aspekten van museumwerk, archiefbehoud, monumentenzorg,
toerisme en juridische situaties.

Een tweede permanente stuurgroep van de VVIA is belast met
aspekten van het Behoud van Onroerende Goederen. Deze sub-groep
stelt o.m. een inventaris samen van spontane en geplande voorbeelden
van renovatie van industriële panden, en tracht als gangmaker op te treden naar de scholen en instituten voor architektuuronderwijs.

Op dit ogenblik worden plannen onderzocht om eveneens
stuurgroepen over Industriële Archeologie en Toerisme en over Industriële
Archeologie en Museologie
op te richten.

Op 21 juli j.l. opende de VVIA in Gent een Informatiecentrum voor
Industriële Archeologie
(Winkelstraat 19). Voorlopig is dit enkel op zaterdagmorgen geopend, maar naarmate de mogelijkheden hiertoe voorhanden zijn (er wordt o.m. geopteerd voor een Bijzonder Tijdelijk Kader) zal
dit Informatiecentrum ook op andere dagen en uren te bezoeken zijn.

Dit informatiecentrum is géén bibliotheek. Het is een plaats
waar elke geïnteresseerde kan binnenlopen, en kan kennis nemen van
medegedeelde aktiviteiten (kalender) ; men kan er allerhande folders en
brochures verkrijgen (zoveel mogelijk gratis !) ; men kan er boeken en
andere uitgaven kopen die niet of moeilijk via de normale boekhandel
verkrijgbaar zijn.

In de toekomst moet men er ook een informatiebank over
verenigingen, initiatieven, musea, enz ... kunnen konsulteren. De informatie wordt niet beperkt gehouden tot België.

In de loop van 1980 werd door de VVIA tevens gestart met een Fonds voor het Behoud van het Industrieel Erfgoed in Vlaanderen, waarvan
- aldus het huishoudelijk reglement - de bedoeling is konstruktief mee te
werken aan het behoud van het industrieel erfgoed, roerend zowel als onroerend in het Nederlandstalig Cultuurgebied van België
. De VVIA tracht,
alsnog zonder vrij veel sucees gezien er slechts een 6000 frank in kas
is, gelden in te zamelen, welke bestemd zullen worden om initiatieven
aan te moedigen of te belonen. Konkreet wordt gedacht aan het toekennen van aanmoedigingspremies of -prijzen, steunbijdrage, enz ... Zo zou
bv. een kollektieve verzekering kunnen afgesloten worden voor de vrijwilligers die zich inzetten voor behoud en restauratie, of wordt ook aan
een architektuurprijs gedacht.

Het gebruik van de fondsen wordt gekontroleerd door een kommissie, samengesteld uit vooraanstaanden uit sociale, economische,culturele en politieke organisaties.

Tenslotte dient vermeld dat de VVIA een (eerder onregelmatig
verschijnend) driemaandelijks berichtenblad VVIA-Berichten publiceert,
en het verschijnen van een jaarboek Industrieel Erfgoed aankondigt.
Thans bestaan er tevens plannen om te starten met een kumulatieve gazetteer van industrieel-archeologische sites, en wordt het verschijnen
van een reeks postkaarten voorzien voor begin 1982.

Einde 1979 werd - via een aantal bestaande kontakten - gehoopt dat de Viering 150 Jaar België een nationaal (of eventueel gewestelijk) initiatief zou brengen, dat het belang van België in de industriële
geschiedenis van West-Europe zou poneren, en dat een aktiviteit zou inzetten om de nog resterende monumenten uit de industriële periode te
valoriseren.

[1 Ook stravelje, strevalje, enz. (Ghijsen, 1968). De ontlening aan het Frans travail, dat nu nog de
hoefstal aanduidt, is niet jong. Het woord komt reeds voor in het Brugse Livre des métiers van
ca. 1340 : ende zegh den smet dat hi legghe / den perde de brake / eer hij ’tsteke / in de travaille
(Gessler, 1931).

[2 De hoefstal, afkomstig van I. Vermeren, « de smid van Lint » (Grimbergen), staat voorlopig
naast de Tommenmolen.

[3 Radcliff, 1819, plaat 5 en p. 218 : should the horse be extremely vicious indeed, he can be raised
from the ground in a minute, by means of a cradle-sling of strong girth web, hooked to the upper
side-rails, which, with a slight hand-spike, are turned in the blocks that support them (the extremities of the sling thereby coiling round them), till the horse is elevated to the proper height, and
rendered wholly powerless
.

[4 Oxford, Bodl. ms. 264, f° 107 en 124v°. Uitgegeven door M. R. James, The Romance of Alexander, Oxford, 1933.

[5 Parijs, B. N., ms. fr. 12.330 f° 214v°.

[6 Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers ... mis en ordre et publié par D. Diderot Parijs, 1740-80, s.v. maréchal-ferrant. De verklaring luidt als volgt : 1) Anneau
servant à passer une corde lorsque l’on donne des breuvages aux chevaux. 2) Levier servant à
tourner la barre pour monter les soupentes. 3) Soupentes. 4) Doubles soupentes servant de poitrail
et de reculement pour maintenir le cheval dans le travail. 5) Soupentes servant de même. 6) Barres
de fer appelées main de travail, servant à lever les piés de derrière des chevaux, soit pour les ferrer
ou opérer. 7) Main de devant servant à lever les piés de devant, soit pour les ferrer ou pour les opérer. 8) Coussinet placé en-dedans du travail, de peur que les chevaux ne s’estropient. 9) Anneau
donnant attache aux plates-longes avec lesquelles on lève les pieds des chevaux. Wellicht staat
stuk 1 aan de verkeerde zijde. Het ziet er immers handiger uit het aan de voorkant te bevestigen. Of was het de gewoonte het paard langs beide zijden binnen te laten, zoals de Garsault
(op. cit.) het schrijft : doordat de gaten van dezelfde grootte waren, konden de pennen van de
losse stukken zowel voor- als achteraan in de stijlen gestoken worden.

[7 Domaniaal rentenboek van het land van Dendermonde, ca. 1350, aangehaald door Lindemans
(1952).

[8 Vriendelijk meegedeeld door de heer J. Creasey, bibliothecaris van het Museum of English Rural Life te Reading, die de hoefstal als « betrekkelijk ongewoon » beschouwt. In hun A handbook of horsesshoeing (Edinburgh, 1898) beschrijven J. N. O. A. W. Dollar en A. Wheatley een hoefstal voor runderen. Ze steunen evenwel veel op buitenlandse boeken, zodat hun werk niet als argument aangevoerd kan worden. Ik dank de heer E. Scourfield, conservator van het Welsh Folk
Museum te Cardiff, die me de verwijzing van het boek en fotocopieën bezorgde.



















info visites 172500

     COCOF
                      Avec le soutien de la Commission
                           communautaire française